Hırsızlar Neden Altın Çalar? Sektörün ve Kuyumcunun Ahlaki Sorumluluğu
Hırsızlar neden en çok altını tercih eder? Altın; değerli olmasının yanında tedavül edilmesi, dolaşıma sokulması, paraya çevrilmesi veya saklanması kolay olması hasebiyle hırsızların en gözdesidir. Ayrıca izinin sürülemiyor olması, takip edilemiyor olması ve menşeinin belli olmaması, bu konuda hırsızların elini en fazla güçlendiren sebeplerdendir.
Eğer hırsız, çaldığı ürünü bir kuyumcuya götürdüğünde kendini iyi ifade edebilen biriyse; sanki kendi malıymış gibi bunu çok rahatlıkla takdim edip bozdurabilmektedir. Çünkü altının menşei ile ilgili; kime ait olduğu, nerede üretildiği, ne şekilde olduğu üzerinde hiçbir sertifikasyon sistemi mevcut değildir.
Bu yazı, Bilezikçi Kuyumculuk markasının sahibi ve Bilezikci.com’un kurucusu Gökhan Yılmaz’ın sektöre dair bilgi ve deneyimlerinden yararlanılarak hazırlanmıştır.
Kuyumcuların Sorgusuz Alış Yaklaşımı
Sektörümüzün acı bir gerçeği şudur: Kuyumcular da altını bozarken, daha çok karşısındaki kişinin söylediklerinin doğru olup olmadığına odaklanmaktan ziyade, "altının değerini azaltıp satın alma, ucuza kapatma yoluna gitmektedirler. Bu işin masumane görünen kısmı olabilir.
Ama daha üzücü olan; çalıntı altınları belirli kuyumcuların bilerek satın aldığıdır.
Yani hırsızlar, çaldığı altınları belli kuyumculara götürmekte; bu kuyumcular da ürünün çalıntı mal olduğunu bile bile, normal fiyatının çok altında bir fiyata bozmaktadırlar. Bu oran, çalıntı malların tedavül etmesinde (piyasada dönmesinde) çok büyük bir paya sahiptir.
Çalıntı Malı Tedavül Ettirmeme Gücü
Aslında sürece şöyle bir ad koyarsak, sonuç çok daha farklı olabilir: Eğer kuyumcular, çalıntı mal almamakla ilgili prensipli olsalar, almamak için özel çaba gösterseler ve süreçleri biraz irdeleseler bu suç azalır.
Kuyumcular tecrübeleri gereği, altın getiren kişinin halinden, tavrından veya ürünü sunuşundan bunu çok rahat analiz edebilmektedir. Eğer kuyumcu dik durursa; hırsızlar ellerindeki malı kolay tedavül edemeyecekleri, rahat satamayacakları ve yakalanma riski taşıyacakları için altın çalmaktan ister istemez vazgeçeceklerdir. Çok kıymetli bir değer olmasına rağmen, satamayacaklarını bildikleri için altını çalamayacaklardır.
Buna şöyle bir örnek verebiliriz: Hırsızların girdikleri evlerde veya iş yerlerinde çok kıymetli tablolar, koleksiyon ürünleri veya antika eşyalar olabilir. Ama hırsızlar bunlara genelde hiç elini sürmez. Neden? Çünkü oradaki en temel şey; bunu paraya çevirip çeviremeyeceğidir. Kıymetli bir tabloyu satmaya kalktığında takip edilebilme, anlaşılabilme ve yakalanma riski çok büyüktür.
Günümüzde değeri çok yüksek olup da hırsızların çalamadığı (veya çalmadığı) şeylerin temel sebebi, onları tedavül edemeyeceklerini bilmeleridir. Kuyumcular aslında çalıntı mal satın alarak (veya sorgulamadan alarak) hem kendi ayaklarına hem de toplumun ayağına sıkmakta; aynı zamanda hırsızlığın daha revaçta olmasının önünü açmaktadırlar.
Bir Savcı ile Anımız: "Sizin Zararınız Yok Ki?"
Kuyumculara düşen toplumsal sorumluluklardan biri, bu tarz ahlaksızlıkların önüne geçecek şekilde irade beyan etmeleridir. Net bir tavır göstermelidirler.
Bilezikci.com olarak biz; e-ticaret süreçlerinde suistimal olduğunu düşündüğümüz, başkalarına ait kartlarla yapıldığını tespit ettiğimiz pek çok siparişi iptal ettik ve bu aksiyonları aldık. Sadece iptal etmekle kalmadık, bunlarla ilgili savcılığa müracaatta bulunduk.
Hatta bir gün, yine böyle bir dolandırıcılık girişimi için savcılığa suç duyurusunda bulunduğumuzda Savcı Bey şaşkınlığını gizleyemedi: "Burada sizin bir zararınız yok ki? Malı göndermemişsiniz, paranız gitmemiş. Hayırdır, ne diye suç duyurusunda bulunup burada uğraşıyorsunuz?"
Kendilerine şu cevabı verdik: "Sonuçta burada bir mağduriyet oluşacak. Birileri birilerinin bilgilerini veya emeğini çalmış ve buradan haksız kazanç elde etmeye çalışıyor. Bizim buradaki amacımız, en azından bu ahlaksızlığın önünde dur diyebilecek şekilde bir tavır almaktır."
Bu cevabımız üzerine Savcı Bey tarafından ,çok takdir edilmiş ve şaşkınlıkla karışık bir tavırla karşılaşmıştık.
Güvenlik Çelik Kasalardan Değil, Ahlaktan Geçer
Bilezikci olarak mağazalarımızda tanımadığımız, şüphelendiğimiz kişilerden kesinlikle altın almamaktayız. Yine online süreçlerde şüpheli işlemleri sadece iptal etmekle kalmayıp, hukuki takibinin sağlanmasıyla ilgili özel çaba göstermekteyiz.
Ahlaksızlık ve hırsızlık, ancak toplumsal birliktelikle önlenebilecek şeylerdir. Toplum bunlara önem verir ve bununla ilgili kuyumcusuyla, vatandaşıyla toplu hareket ederse bu tarz süreçler asgariye iner.
Yoksa bunları önlemenin yolu sadece çelik kasaları artırmak, kapıları çok sağlam yapmak veya her tarafa kamera takmak değildir. Nitekim güvenlik sistemleri o kadar güçlü olmuş olmasına rağmen hırsızlık azalmıyor, artıyor. Asıl güvenlik, ahlaki duruştadır.
Bu içeriklerimiz de ilginizi çekebilir;
3. Dünya Savaşı ve Altın
Türkiye’de Kuyumculuk Sektörü: Kuyumcu Sayısındaki Artışın Sebepleri
Kuyumculukta Altın Güvenliği ve Gelebilecek Tehditler
